Ayın Kitabına Eşlik Edecek Öneriler
Homeros’tan Odysseia...
Merhaba!
Haziran ayı konuğumuz Homeros’tan Odysseia’daki yolculuğunuz umarım güzel geçiyordur. Daha önce söylediğim gibi, bu ay kitabın macera hattını, yani ilk büyük yarısını okuyacağız. Odysseus’un denizlerde savrulduğu, tanrılarla, canavarlarla, büyücülerle, ölüler ülkesiyle ve eve dönememe haliyle boğuştuğu bölümü takip edeceğiz. Temmuz ayında ise işin daha sessiz gözükmesine rağmen daha zor kısmına, yani eve dönüşe ve eve döndükten sonra yeniden tanınma meselesine geçeceğiz.
Bu bültende kulübümüzdeki aylık plana uygun olarak kitapla ilişkili olduğunu düşündüğüm bazı okuma, izleme ve dinleme önerilerini bir araya getirdim.
Din ve Mitoloji İpuçları
Önce bağlama dair biraz bilgi… Malumunuz, Eski Yunanlarda kutsal bir kitap yoktu. Vahiy yoktu, iman ikrarı yoktu, “Şuna inanacaksın!” diyen bir akide yoktu. Bir Yahudi'nin Tevrat'ı, bir Hristiyan'ın İncil'i, bir Müslüman'ın Kuran'ı vardı; Yunanlının böyle bir metni hiç olmadı. Dolayısıyla “Yunan dinini kim yazdı?” diye sorduğunda verilecek cevap şaşırtıcı ama durum bu: Şairler.
Herodotos bunu çağlar önce, Tarihler'in ikinci kitabında neredeyse pervasız bir açıklıkla söyler. Tanrıların soyağacını yapan, onlara adlarını veren, paylarını ve hünerlerini dağıtan, biçimlerini tarif edenler Homeros ile Hesiodos'tur, der. Bir tarihçinin, tanrıların ta kendi suretini iki ozana mal etmesi, ki üstelik kendi çağına göre çok da eski olmayan iki ozana, başlı başına olağanüstü bir cümledir!
Bunun ilk büyük sonucu otoritenin yerini değiştirmesidir. İbrahimi gelenekte kutsal söz yukarıdan iner ve onu koruyan, yorumlayan, sapmayı cezalandıran bir ruhban sınıfı vardır. Yunan rahibi ise bambaşka bir figürdür, çoğu zaman bir tapınağın bakımını üstlenen, kurbanı usulünce kesen bir kent görevlisiydi. Bakın, bir teolog değil.